IndonesieNU

Ereveld Ancol: Achter elk graf gaat een tragedie schuil

Ereveld Ancol: Achter elk grafgaat een tragedie schuil

18-04-2016 | Artikel
'Dit is een plek waar wij respect moeten tonen voor de slachtoffers van de Japanse bezetting. Elk graf dat hier ligt, heeft zijn eigen tragische verhaal', vertelt Dicky Purwadi aan Indonesiënu. Purwadi, die opzichter is van ereveld Ancol in Jakarta, leidt ons rond op het eerste Nederlandse ereveld van de toenmalige legergravendienst. 
Ereveld Ancol ligt in het populaire recreatiegebied Ancol dat onder meer bekend staat om het aangelegde strand, pretpark Ancol Dreamland, en verscheidene bars en visrestaurants. Met name op nationale feestdagen en in het weekend wordt het gebied druk bezocht door dagjestoeristen.

Van al die drukte is op het ereveld niets te merken. Ereveld Ancol straalt rust uit. 'En dat hoort ook zo', zegt Purwadi. 'Wij moeten respect hebben voor de mensen die hier begraven liggen. Want hier op deze plek hebben verschrikkelijke dingen plaatsgevonden.'

erevelden ancol

Purwadi vervolgt: 'Ereveld Ancol is een plek met een verhaal. Niet één verhaal, maar vele verhalen. Verhalen van de slachtoffers van de Japanse bezetting.' Inderdaad, achter elk graf gaat een tragedie schuil. Waar nu het ereveld ligt, was vroeger een tropisch moeras waar honderden mannen en vrouwen door de Japanners werden geëxecuteerd: Nederlandse burgers en leden van de geallieerde strijdkrachten, maar ook Indonesiërs. Hun lichamen werden in massagraven begraven, verspreid over het hele terrein. De executie vond in de meeste gevallen plaats na verraad, marteling en een schijnproces.

erevelden 

Na de oorlog is het merendeel van de slachtoffers herbegraven. Op ereveld Ancol liggen meer dan 2000 geëxecuteerden begraven, in afzonderlijke graven maar een groot deel ook in gemeenschappelijke graven. In deze gemeenschappelijke graven liggen slachtoffers van wie identificatie niet meer mogelijk was. Ook zien we op het ereveld graven van overledenen van wie helemaal niets bekend is. Deze graven zijn aangeduid met 'geëxecuteerd' en voorzover bekend de plaats van de executie. 

ereveld ancol

We lopen richting het monument dat achter op het ereveld ligt. 'Hun geest heeft overwonnen', staat op het monument. Rechts van het monument staat een oude hemelboom. Volgens een ooggetuige vonden onder deze boom vele executies plaats. De geëxecuteerden werden door de Japanners begraven op de plek waar nu het monument staat.  

Enkele meters van de hemelboom verwijderd ligt het graf van de Nederlandse Luut Ubels. Volgens een ooggetuige werd zij in september 1943 samen met een groep andere mensen bij de hemelboom onthoofd. 

erevelden 

Purwadi vindt het belangrijk dat de Nederlandse begraafplaats in ere wordt gehouden. 'Wij krijgen hier af en toe de vreemdste verzoeken binnen', vertelt hij. Zo wilde een bekende Indonesische kok hier graag opnames maken voor zijn kookprogramma. Hij zag het al helemaal voor zich, koken met op de achtergrond het ereveld. Of verzoeken voor trouwfoto's en fotoshoots voor magazines. 'Dit soort verzoeken wijs ik natuurlijk af. Ereveld Ancol staat open voor iedereen. De toegang is gratis. Het enige wat wij vragen is respect te tonen voor de slachtoffers die hier begraven liggen.' 

erevelden ancol

Ereveld Ancol, dat op 14 september 1946 ingewijd werd, is een van de twee Nederlandse erevelden in de Indonesische hoofdstad en een van de zeven Nederlandse erevelden in Indonesië. Ereveld Ancol ligt aan de kust bij Jakarta. De zee is echter alleen te zien is wanneer we de dijk opwandelen. 'Voordat de bouw van de dijk in 2008 gereed was, hadden wij hier regelmatig last van overstromingen. Echt alles stond onder water', vertelt opzichter Dicky Purwadi.  

Sinds de dijk er staat, behoren overstromingen gelukkig tot het verleden. 

erevelden ancol

Op de zeven Nederlandse erevelden in Indonesië liggen bijna 25.000 slachtoffers van de strijd in Nederlands-Indië begraven. Het gaat om zowel militairen als burgers. Oorspronkelijk lagen hun graven op 22 erevelden die tussen 1946 en 1950 werden aangelegd door de legergravendienst van het Koninklijk Nederlands-Indische Leger. Deze erevelden lagen verspreid over de hele archipel. Na de soevereiniteitsoverdracht werden de graven in de jaren zestig geconcentreerd op Java.

Op ereveld Ancol vonden bijbegravingen plaats van stoffelijke resten afkomstig uit Banjarmasin (1961), Medan (1966), Makassar (1968) en Mandor (1968). 

erevelden ancol

Het ereveld is dagelijks te bezoeken. De toegang is gratis. Bezoekers kunnen een vrijwillige donatie achterlaten in speciale enveloppen die bij de ingang verkrijgbaar zijn. Deze enveloppen kunt u in een bus deponeren bij de inschrijftafel.

Heeft u dierbaren die op ereveld Ancol liggen? U kunt een bloemstuk of krans laten leggen op het graf van uw dierbare. Het is mogelijk een voorkeursdatum voor de bloemlegging op te geven. De besteltermijn hiervoor is twee weken. Bloemen bestellen kan via de website van de Oorlogsgravenstichting. Meer informatie vindt u hier

erevelden ancol

Wilt u een bezoek brengen aan ereveld Ancol? Boek een van onze excursies in Jakarta via het daarvoor bestemde formulier, en vul bij opmerkingen in: "ereveld Menteng Ancol".

Foto's: Indonesiënu.nl

Gerelateerde artikelen

Ervaar Jakarta

Ervaar Jakarta

01-06-2014 | Rubriek
Op het gebied van cultuur, nachtleven, eten en winkelen heeft Jakarta zeer veel te bieden. In de rubriek 'Jakar...
Meer »
Ervaar Indonesië in 1 dag!

Ervaar Indonesië in 1 dag!

15-01-2014 | Ervaar Jakarta
Indonesië ervaren in 1 dag? Dat kan in de Indonesische hoofdstad Jakarta en wel in Taman Mini Indonesia Indah (TMII...
Meer »
Dit is Oud-Batavia

Dit is Oud-Batavia

27-05-2013 | Ervaar Jakarta
Batavia kennen we allemaal wel: de hoofdstad van het voormalige Nederlands-Indië. Oud-Batavia is echter nog niet zo...
Meer »
De mangrovebossen van Jakarta

De mangrovebossen van Jakarta

10-08-2015 | Ervaar Jakarta
Als je aan Jakarta denkt, denk je misschien aan een grote, drukke stad met hoge wolkenkrabbers, moderne winkelcentra, en...
Meer »
De Chinese wijk in Tangerang

De Chinese wijk in Tangerang

23-02-2015 | Ervaar Jakarta
Chinees schrift prijkt op de voorgevels van huizen aan weerszijden van de zijstraat die wij zijn ingeslagen. In een aant...
Meer »
5 topattracties in Jakarta

5 topattracties in Jakarta

18-03-2013 | Ervaar Jakarta
Laat Jakarta niet alleen maar een transitstad zijn voor je verdere reis door Indonesië. De Indonesische hoofdstad h...
Meer »