Michael Bambang Hartono, de rijkste man van Indonesië, die hielp de sigarettenfirma Djarum uit te bouwen tot een van de grootste zakenimperia van het land, is vorige week donderdag (19/3) overleden. Hij werd 86 jaar.
Ziekenhuis in Singapore
Hartono stierf donderdagmiddag in een ziekenhuis in Singapore, zo liet Djarum Group in een verklaring weten:
Met diep verdriet kondigt de uitgebreide familie van PT Djarum het overlijden aan van een van de leiders van ons bedrijf, Michael Bambang Hartono. Wij betuigen onze dankbaarheid voor zijn toewijding en dienstbaarheid.'
De familie heeft de doodsoorzaak niet bekendgemaakt. Eerder kwam naar buiten dat Hartono leed aan chronische obstructieve longziekte (COPD) en een hartaanval had gehad.
Kretek
Michael Bambang Hartono en zijn broer Robert Budi Hartono bouwden hun geërfde familiebedrijf, gevestigd in Kudus (Centraal-Java), uit tot een conglomeraat met activiteiten in de bankensector, palmolieplantages, vastgoed, elektronica, telecommunicatie en een e-commerceplatform.
Hun vlaggenschip, PT Djarum, produceerde tientallen binnenlandse en internationale merken, voornamelijk kretek, ofwel kruidnagelsigaretten. De broers zijn ook de grootste aandeelhouders van Bank Central Asia, de grootste bank van Indonesië, die vorig jaar een omzet had van 57,5 biljoen rupiah (3,43 miljard dollar).
De rijksten van Indonesië
Met een nettovermogen van meer dan 43,8 miljard dollar, waren de gebroeders Hartono de rijksten van Indonesië. Volgens zakentijdschrift Forbes bezat Michael Hartono in december 2024 ongeveer 25,1 miljard dollar, wat hem de 76e rijkste persoon ter wereld maakte.
In 2004 wonnen zij het recht om het historische Hotel Indonesia in het hart van de Indonesische hoofdstad Jakarta te herontwikkelen. Zij transformeerden deze iconische plek tot Grand Indonesia: een complex bestaande uit een luxe winkelcentrum, kantoren, hotel en appartementen.
Via het moederbedrijf, PT Dwimuria Investama Andalan, beter bekend als de Djarum Group, is het bedrijf gediversifieerd naar niet-tabaksgerelateerde sectoren, waaronder bankwezen, technologie en voeding.
Badminton en voetbal
Djarum is ook eigenaar van PB Djarum, een van de meest vooraanstaande badmintonclubs van Indonesië, van wie de spelers talloze wereldkampioenschappen voor Indonesië hebben gewonnen. Ook is Djarum eigenaar van de Italiaanse voetbalclub Como 1907. De firma was van 2005 tot 2011 tevens een belangrijke sponsor van de hoogste Indonesische voetbalcompetitie.
Como 1907 is diep bedroefd door het overlijden van Michael Bambang Hartono. Wij betuigen onze oprechte condoleances aan de familie Hartono en aan iedereen bij de Djarum Group. Onder de leiding van de familie is de club aan een nieuw hoofdstuk in haar geschiedenis begonnen, en wij gedenken hem met dankbaarheid en respect,' aldus de club in een verklaring.
De gebroeders Hartono namen Como over in 2019, toen het team nog op het vierde niveau in Italië speelde. Como keerde in 2024 voor het eerst in meer dan twintig jaar terug naar de Serie A en strijdt momenteel om kwalificatie voor de Champions League met een vierde plaats in het klassement, boven clubs als Juventus en Roma.
Bridge
Michael Hartono was ook een kampioen in bridge en voorzitter van de Zuidoost-Aziatische Bridge Federatie. Hij ontving in 2017 een onderscheiding van de Wereld Bridge Federatie voor zijn inspanningen om van bridge een categorie te maken op de Asian Games.
Tijdens de Asian Games van 2018, vertegenwoordigde Hartono Indonesië in de discipline bridge, waar hij met zijn team een bronzen medaille won. Hiermee werd hij de oudste Indonesische medaillewinnaar op de Asian Games.
Toen Michael Hartono en andere atleten dat jaar op het presidentieel paleis werden geëerd voor de Indonesische prestaties tijdens de Spelen, ontving Hartono een beloning van ongeveer 16.700 dollar, die hij schonk aan de ontwikkeling van het door hem geliefde kaartspel.
60 duizend arbeiders
Michael Hartono werd geboren op 2 oktober 1939. Als kind zag hij hoe zijn vader tabak rolde met lokale kruidnagelspecerijen om sigaretten te maken die Indonesiërs kretek noemen, naar het knisperende geluid dat de brandende geurige specerij maakt. De gebroeders Hartono namen het bedrijf over na de dood van hun vader in 1963, werkten aan de ontwikkeling van nieuwe melanges en begonnen in 1972 met de export naar vele landen, waaronder de Verenigde Staten.
In 1976 introduceerden de gebroeders Hartono hun eerste machinaal gemaakte kretek, de Djarum Filter, gevolgd door de machinaal gerolde Djarum Super in 1981. Djarum is een van de populairste merken in Indonesië, het op drie na volkrijkste land ter wereld, waar meer dan 64 miljoen volwassenen dagelijks roken.
De kruidnagelproducten van Djarum worden nu op de markt gebracht als 'gefilterde sigaretten' en zijn omhuld met tabaksblad in plaats van zwart papier, sinds de Amerikaanse Tabakspreventiewet de meeste sigaretten met smaakjes verbood in de VS.
In de fabrieken van Djarum werken vandaag de dag nog altijd circa 60.000 arbeiders die de sigaretten van Djarum handmatig rollen. De sigaretten worden voornamelijk verkocht aan mensen met lagere inkomens.
Hartono laat zijn broer, zijn vrouw en een zoon achter.
Reacties