De Indonesische anti-corruptiecommissie (KPK) heeft een omvangrijk corruptieschandaal blootgelegd binnen de immigratiedienst. Meerdere hoge functionarissen worden ervan verdacht tussen 2022 en 2026 buitenlanders te hebben afgeperst bij de aanvraag van hun verblijfsvergunning.


Illegale spoedservice


Het reguliere proces voor het aanvragen of verlengen van een verblijfsvergunning duurt volgens de geldende regels drie tot zeven werkdagen. De betrokken ambtenaren maakten echter misbruik van de wens van buitenlanders om deze procedure te versnellen.


Voor deze illegale spoedservice hanteerden de verdachten vaste tarieven die varieerden op basis van de specifieke wensen van de aanvrager. Gemiddeld moesten buitenlanders buiten de officiële kanalen om een bedrag van 1 miljoen tot 1,5 miljoen Indonesische rupiah (IDR), ongeveer 48 tot 71 euro, per persoon extra betalen om hun documenten sneller te ontvangen.


Tactiek van tegenwerking


Om deze betalingen af te dwingen, hanteerden de immigratieambtenaren een bewuste tactiek van tegenwerking. Officiële aanvragen van buitenlanders werden doelbewust bemoeilijkt of afgewezen, waarna de aanvragers werden gedwongen om zowel bij de regionale immigratiekantoren als bij het centrale hoofdkantoor van de immigratiedienst extra te betalen om hun documenten alsnog goedgekeurd te krijgen. 


Dit extra geld, afkomstig van de buitenlanders zelf of van commerciële visumagenten, werd vervolgens verzameld via speciale rekeningen op naam van derden om ontmaskering te voorkomen. 


Acht sleutelfiguren


De KPK heeft begin deze maand in totaal acht sleutelfiguren binnen de organisatie als officiële verdachten aangemerkt. De prominentste verdachte in het grootschalige corruptieschandaal is Silmy Karim, de huidige vice-minister van Immigratie en Gevangeniswezen, die in de periode 2023-2024 de functie bekleedde van Directeur-Generaal Immigratie. 


Samen met zeven andere hooggeplaatste ambtenaren en onderafdelingshoofden is hij direct voor twintig dagen in voorlopige hechtenis genomen in het cellencomplex van de KPK. De KPK vervolgt het achttal op basis van de strenge Indonesische anti-corruptiewetgeving en het Wetboek van Strafrecht.


Volgens de KPK begon de fraude bij Silmy Karim tijdens zijn periode als Directeur-Generaal. Hij zou via de directeur Verblijfsvergunningen opdracht hebben gegeven om een 'aandeel' op te eisen van de verwerkte verblijfsvergunningen. Deze opdracht werd vervolgens doorgespeeld naar de onderafdelingshoofden, die de operationele medewerkers opdracht gaven om de extra betalingen van buitenlanders en commerciële visumagenten te innen.


Van 2022 tot 2026


Het lopende onderzoek wijst uit dat er in de periode van 2022 tot 2026 in totaal minstens 145,5 miljard IDR (bijna 7 miljoen euro) aan steekpenningen is geïnd via contante betalingen en versluierde transacties. Dit geld werd wekelijks op vrijdag onder de corrupte functionarissen verdeeld, waarbij Silmy Karim een vast wekelijks bedrag van 100 miljoen IDR (ruim 4.700 euro) zou hebben ontvangen. 


Om deze interne geldstromen te verhullen, maakten de verdachten gebruik van creatieve codetaal. Zo verwees de term "malaikat" (engel) naar de illegale distributie richting de topambtenaren. Daarnaast werden er diverse muziektermen gebruikt, waarbij rollen binnen een popband zoals de vocalist, gitarist, achtergrondzanger en choreograaf symbool stonden voor specifieke ontvangers van het geld. 


Contant geld, goudstaven en voertuigen


De autoriteiten hebben beslag gelegd op diverse bewijsmaterialen, waaronder grote hoeveelheden contant geld in Amerikaanse en Singaporese dollars, goudstaven en meerdere voertuigen. Het buitgemaakte geld zou uiteindelijk door de betrokkenen zijn gebruikt voor persoonlijke doeleinden, de aanschaf van activa en het opzetten van legale ondernemingen, om de criminele inkomsten wit te wassen.


Bronnen: Kompas, DetikNews