Hollywoodster en milieuactivist Leonardo DiCaprio slaat via sociale media alarm over de branden die inmiddels meer dan 800.000 hectare aan natuur in Indonesië hebben verwoest. De crisis treft niet alleen de kwetsbare ecosystemen op Kalimantan en Sumatra, de verstikkende rook bedreigt ook de gezondheid van miljoenen mensen in het gebied.
Juridische stappen en kritiek op het uitblijven van actie
Te midden van de crisis is er in Pontianak, de hoofdstad van de provincie West-Kalimantan, een grootschalige collectieve actie gestart tegen de nationale overheid. Een coalitie van maatschappelijke organisaties, onder de naam Nafas Kalbar (de adem van West-Kalimantan), stelt dat het uitblijven van actie en de nalatigheid van de overheid de oorzaak zijn van de branden en de gevolgen daarvan.
Volgens de coalitie was de komst van El Niño, een klimaatverschijnsel dat zorgt voor opwarming van het zeewater langs de evenaar in de oostelijke Stille Oceaan, ruim tevoren voorspeld, maar bleven maatregelen uit. De eisers – waaronder lokale bewoners, inheemse gemeenschappen en religieuze jongerengroepen – eisen dat de overheid de branden uitroept tot een nationale noodtoestand en gratis zorg verleent aan kwetsbare groepen.
Rol van palmoliebedrijven en veenbranden
Milieuactivisten en -organisaties wijzen erop dat de branden opzettelijk zijn aangestoken om land vrij te maken voor palmolieplantages. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 70% van de brandhaarden zich bevindt in gebieden waarvoor bedrijven een plantagevergunning hebben. Veel van die gebieden bestaan uit kwetsbare veengronden die door ontbossing en verdroging zijn aangetast, waardoor ondergrondse branden razendsnel woekeren en moeilijk te blussen zijn.
De Indonesische politie heeft inmiddels 196 verdachten in het vizier en onderzoekt 96 bedrijven in verband met branden die op hun terrein meer dan 25.000 hectare in de as hebben gelegd. De overheid heeft aan 26 bedrijven administratieve sancties opgelegd, variërend van schorsingen tot het intrekken van vergunningen.
Bedreigd leefgebied van orang-oetans
De branden en de verstikkende smog vormen daarnaast een enorme bedreiging voor de lokale fauna. DiCaprio benadrukte dat de Borneose orang-oetans en gibbons massaal op de vlucht zijn geslagen doordat hun leefgebieden in vlammen zijn opgegaan.
Reactie van de overheid
De Indonesische regering laat in een reactie weten de gang naar de rechter te respecteren en zegt dat de prioriteit ligt bij het beschermen van burgers en het blussen van de branden. Een gezamenlijke taakgroep van militairen, politieagenten, vrijwilligers en brandweerlieden is dag en nacht in de weer met grond- en blusvluchten om de resterende actieve haarden te bedwingen, in afwachting van het regenseizoen.
Reacties